II Pomnik Bohaterów Getta

Pomnik został odsłonięty w piątą rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim – 19 kwietnia 1948 roku. Autorem graficznej oprawy, tak jak w przypadku I pomnika, został Leon Suzin, natomiast samym twórcą rzeźb był Natan Rapaport. Pomnik, mający wysokość ok. 11 metrów, w swojej kompozycji nawiązuje: do Ściany Płaczu w Jerozolimie, formy muru getta warszawskiego oraz do ściany komunardów na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu. Głównym elementem pomnika są dwie płaskorzeźby – Walka oraz Pochód na zagładę. Pierwsza płaskorzeźba (wymiary: 5,4 x 2,5 m) ukazuje przedstawionych, w bohaterski sposób, żydowskich bojowników stających do walki z nazistami. Grupę, w której skład wchodzą powstańcy, młoda kobieta i dziecko, otaczają płomienie symbolizujące spalenie przez Niemców getta warszawskiego. Płaskorzeźba Walka znajduje się od strony zachodniej, czyli od frontu pomnika. Od strony wschodniej, bardziej ukryta, ukazana została druga płaskorzeźba – Pochód na zagładę. Rapaport przedstawił na niej cierpienie i męczeństwo mieszkańców getta (znajdziemy tu starców, kobiety i dzieci). W prawym górnym rogu przedstawione zostały charakterystyczne hełmy żołnierzy niemieckich, zwracające uwagę na odpowiedzialność hitlerowców za Holokaust. Przed pomnikiem, na kamiennej płycie, ustawiono dwie siedmioramienne menory, które w czasie uroczystości rocznicowych pełnią funkcję zniczy. Kontrowersję budzi układ płaskorzeźb – od frontu ukazane jest męczeństwo i bohaterska śmierć poniesiona w walce, co koresponduje z innymi formami upamiętnienia na warszawskim Muranowie – najczęściej upamiętnione zostają osoby, które brały czynny udział w powstaniu, natomiast marginalizuje się próby upamiętnienia zwykłych ludzi. W Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem w Jerozolimie umieszczono kopię pomnika, jednak na prośbę Natana Rapaporta zmieniono układ i płaskorzeźby umieszczono obok siebie.